โครงสร้างและการทำงานของกล้ามเนื้อยึดกระดูก

 

 

 

Home 
ระบบโครงกระดูก 
ข้อต่อและเอ็นยึดกระดูก 
ระบบกล้ามเนื้อ 
โครงสร้างและการทำงานของกล้ามเนื้อยึดกระดูก 
แบบทดสอบ ชุดที่ 1 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   กล้ามเนื้อลาย  เป็นกล้ามเนื้อชนิดเดียวที่ยึดเกาะกับกระดูก ประกอบด้วยเซลล์ที่มีลักษณะยาวเหมือนเส้นใย เรียกว่า

เส้นใยกล้ามเนื้อ ( muscle fiber ) อยู่รวมกันเป็นมัด เซลล์แต่ละเซลล์ในเส้นใยกล้ามเนื้อจะมีหลายนิวเคลียส  และในเส้น

ใยกล้ามเนื้อแต่ละเส้นจะประกอบด้วยมัดของเส้นใยฝอย หรือเส้นใยกล้ามเนื้อเล็ก ( myofibrils ) ที่มีลักษณะเป็นท่อนยาว

เรียงตัวตามแนวยาว ภายในเส้นใยฝอยจะประกอบด้วยเส้นใยเล็กๆ เรียกว่า ไมโอฟิลาเมนท์ ( myofilament ) ไมโอ-

ฟิลาเมนต์ประกอบด้วยโปรตีน 2 ชนิด คือ ไมโอซิน ( myosin ) และแอกทิน ( actin ) ไมโอซินมีลักษณะเป็นเส้นใยหนา

ส่วนแอกทินเป็นเส้นใยที่บางกว่า การเรียงตัวของไมโอซินและแอกทินอยู่ในแนวขนานกัน ทำให้เห็นกล้ามเนื้อเป็นลายขาวดำ

สลับกัน

    การหดตัวของกล้ามเนื้อลายนั้น ฮักซเลย์ และ แฮนสัน ( H.E Huxley and Jean Hanson ) ได้เสนอสมมุติฐานว่า

เกิดจากการเลื่อนผ่านของแอกทินเข้าหากันโดยอาศัยพลังงานจาก ATP ในกล้ามเนื้อ และแคลเซียมไอออนซึ่งเป็นผลทำให้

กล้ามเนื้อหดตัว

   การเคลื่อนไหวของสัตว์ที่อาศัยการหดตัวของกล้ามเนื้อที่ยึดติดโครงกระดูกนี้ อาศัยการทำงานร่วมกันของกล้ามเนื้อเป็น

คู่ๆ ในสภาวะตรงกันข้าม ( antagonism ) กล่าวคือ เมื่อกล้ามเนื้อด้านหนึ่งหดตัว กล้ามเนื้อด้านตรงข้ามก็จะ

คลายตัว ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวในลักษณะต่างๆ  ขณะที่เกิดการเคลื่อนไหว กล้ามเนื้อด้านใดเมื่อหดตัวแล้วทำให้อวัยวะ

นั้นงอเข้า เรียกว่า กล้ามเนื้อ เฟลกเซอร์ ( flexor ) แต่กล้ามเนื้อที่หดตัวแล้วทำให้อวัยวะนั้นเหยียดออกเรียกว่า

กล้ามเนื้อเอกซ์เทนเซอร์ ( extensor )

  การทำงานของกล้ามเนื้อที่เห็นได้ชัดเจน ได้แก่ การทำงานของกล้ามเนื้อแขน  กล้ามเนื้อแขนประกอบด้วยกล้ามเนื้อ

ไบเซพ ( biceps ) และกล้ามเนื้อไตรเซพ ( triceps ) ปลายข้างหนึ่งของกล้ามเนื้อทั้งสองยึดติดกับ

กระดูกแขนท่อนบน  ส่วนปลายอีกด้านหนึ่งยึดติดอยู่กับกระดูกแขนท่อนล่าง  เมื่อกล้ามเนื้อไบเซพหดตัว ทำให้แขนงอตรง

บริเวณข้อศอก ขณะที่แขนงอกล้ามเนื้อไตรเซพจะคลายตัว  แต่ถ้ากล้ามเนื้อไบเซพคลายตัวจะทำให้แขนเหยียดตรงได้ ซึ่ง

ขณะนั้นกล้ามเนื้อไตรเซพจะหดตัว  ดังนั้นกล้ามเนื้อไบเซพจึงเป็นกล้ามเนื้อเฟลกเซอร์  ส่วนกล้ามเนื้อไตรเซพจะเป็น

กล้ามเนื้อเอกซ์เทนเซอร์

 

 

 

 

ขณะกล้ามเนื้อคลายตัว                             ขณะกล้ามเนื้อหดตัว