[โรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี] 
บทเรียน e-Learning วิชาเคมี โดย : ครูบุญรอด วงษ์สวาท

Home Up สารบัญ ค้นหา ผู้จัดทำ แผนผังเว็บไซต์

กานพลู


 

[Under Construction]

Home
Up

 

 

 

กานพลู (Eugenol)

 

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Syzygium aromaticum (L.) Merr.& L.M.Perry

ชื่อพ้อง : Caryophyllus aromatica L. ; Eugenia aromatica (L.) Baill; E.Caryophylla (Spreng.) Bullock et Harrison; E.caryophyllata Thunb.

ชื่อสามัญ : Clove Tree

วงศ์ : Myrtaceae

ชื่ออื่น : -


ลักษณะ
 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้ต้น สูง 9-12 เมตร อาจสูงได้ถึง 20 เมตร เรือนยอดเป็นรูปกรวยคว่ำ แตกกิ่งต่ำ ลำต้นตั้งตรง เปลือกเรียบ สีเทา ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปใบหอก รูปรี หรือรูปไข่กลับแคบๆ กว้าง 8-11 ซม. ยาว 32-37 ซม. ปลายแหลมหรือเรียวแหลม โคนสอบแคบ ขอบเรียบ แผ่นใบด้านบนเป็นมัน มีต่อมน้ำมันมาก เส้นแขนงใบข้างละ 15-20 เส้น ปลายเส้นโค้งจรดกับเส้นถัดไปก่อนถึงขอบใบ ก้านใบยาว 1-2.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่น ออกที่ปลายยอด ยาวประมาณ 5 ซม. ก้านช่อดอกสั้นมาก แต่อาจยาวได้ถึง 1 ซม. ใบประดับรูปสามเหลี่ยม ยาว 2-3 มม. กลีบเลี้ยง 4 กลีบ โคนติดกันเป็นหลอดยาว 5-7 มม. เมื่อเป็นผลขยายออกเป็นรูปกรวยยาวประมาณ 1 ซม. ปลายแยกเป็นแฉกรูปไข่ ยาว 3-4 มม. กลีบดอก 4 กลีบ รูปขอบขนานหรือกลม ยาว 7-8 มม. มีต่อมมน้ำมันมาก ร่วงง่าย เกสรเพศผู้จำนวนมาก ร่วงง่าย ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 7 มม. ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 4 มม. ผล รูปไข่กลับกามรูปรี ยาว 2-2.5 ซม. แก่จัดสีแดง มี 1 เมล็ด กานพลูเป็นพรรณไม้พื้นเมืองของหมู่เกาะโมลุกกะ น้ำไปปลูกในเขตร้อนทั่วโลก ในปะเทศไทยนำมาปลูกบ้างแต่ไม่แพร่หลาย ชอบขึ้นในดินร่วนซุย การระบายน้ำดี ความชื้นสูง ฝนตกชุก ขึ้นได้ดีบนพื้นที่ราบถึงที่สูงจากระดับน้ำทะเล 800-900 เมตร

สารสำคัญ
 

นำมันหอมระเหย ที่กลั่นจากดอก เรียกว่า น้ำมันกานพลู (clove oil) มีส่วนประกอบสำคัญเป็น eugenol นอกจากนี้ยังพบ methyl salicylate, flavonoid, kaempferol และ sitosterols ด้วย ใช้ดอกตูมแห้ง พบว่า น้ำมันหอมระเหยมีฤทธิ์ลดการบับตัวของลำไส้ ทำให้อาการปวดท้องลดลง ขับน้ำดี ทำให้การย่อยอาหารดีขึ้น ช่วยลดอาการจุกเสียด ที่เกิดจากการย่อยไม่สมบูรณ์ และสามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียในทางเดินอาหารหลายชนิด เช่น เชื้อโรคไทฟอยด์ บิดชนิดไม่มีตัว เป็นต้น นอกจากนี้ ยังกระตุ้น ให้มีการหลั่งเมือก และลดความเป็นกรดในกระเพาะอาหารด้วย

ใช้ดอกตูมแห้งผสมในยาอมบ้วนปาก หรือบดเป็นผง หรือใช้อม ดับกลิ่นปาก พบว่าสามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่อยู่ในปากได้หลายชนิด และยังช่วยขับน้ำดี ลดอาการที่จุเสียดที่เกิดจาก การย่อยไม่สมบูรณ์ ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของกลิ่นปาก
 

น้ำมันหอมระเหย ที่กลั่นจากดอก เรียกว่า น้ำมันกานพลู (clove oil) มีส่วนประกอบสำคัญเป็น eugenol ซึ่งเป็นยาชาเฉพาะที่
 

ส่วนที่ใช้ ดอกตูมแห้ง หรือ น้ำมันการพลู

ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา ช่วงที่เปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีแดง

( มิ.ย.- ก.พ. )

รสและสรรพคุณยาไทย รสเผ็ดร้อน กลิ่นหอม แก้ท้องเสีย ขับลม แก้ท้องอืดเฟ้อ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

โครงสร้างสามมิติของยูจีนอล (Eugenol)


วิธีใช้

ดอกแห้งของกานพลูรักษาอาการท้องอืดเฟ้อ แน่นจุกเสียด โดยใช้ดอกแห้ง 5-8 ดอก (0.12-0.16 กรัม) ต้มน้ำดื่ม หรือบดเป็นผง ชงน้ำดื่ม นอกจากนี้กานพลูยังช่วยป้องกันไม่ให้ เด็กอ่อนท้องอืดเฟ้อได้ โดยใช้ดอกแห้ง 1 ดอก แช่ไว้ในกระติกน้ำร้อนที่ใช้ชงนมให้เด็กอ่อน

ใช้ดอกตูมแห้ง 2 - 3 ดอก อมไว้ในปากแล้วคายทิ้ง หรือบดเป็นผงและใช้อม หรือรับประทานในขนาดที่ใช้ขับลม

ระงับกลิ่นปาก
ใช้ดอกตูม 2-3 ดอก อมไว้ในปาก จะช่วยทำให้ระงับกลิ่นปากลงได้บ้าง

ยาแก้ปวดฟัน
ใช้นำมันจากการกลั่นดอกตูมของดอกกานพลู 4-5 หยด ใช้สำลีพันปลายไม้ จุ่มน้ำมันจิ้มในรูฟันที่ปวด จะทำให้อาการปวดทุเลา และใช้แก้โรครำมะนาดก็ได้ หรือใช้ทั้งดอกเคี้ยว แล้วอมไว้ตรงบริเวณที่ปวดฟันเพื่อระงับอาการปวด หรือใช้ ดอกกานพลูตำพอแหลกผสมกับเหล้าขาวเพียงเล็กน้อยพอแฉะใช้จิ้มหรืออุดฟันที่ปวด

ใช้ดอกตูมแห้ง 5 - 8 ดอก บดเป็นผง เติมแอลกอฮอล์เล็กน้อย ชุบสำลี อุดรูฟันที่ปวด เมื่อหายปวดฟันแล้ว ต้องไปพบทันตแพทย์

สารเคมี : Eugenol, Cinnamic aldehyde Vanillin น้ำมันหอมระเหย Caryophylla - 3(12)-6-dien-4-ol

 

Eugenol

 


การเรียกชื่อ ] สมบัติและปฏิกิริยา ] การนำไปใช้ ] ฟีนอล ] อีเทอร์ ]
Home ] Up ]

บทเรียน e-Learning นี้จัดทำโดยครูบุญรอด วงษ์สวาท : Boonrawd Wongsawat กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
โรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี 76000  e-mail : pmpsci@hotmail.com
Copyright © 2008 PROMMANUSORN : CHEMISTRY e-Learning
Last modified: 26/02/2014 13:39:57 +0700
Hit Counter