Home Up สารบัญ Web content คำอธิบายรายวิชา วิธีทำแบบฝึกหัด ผลการเรียนรู้ ข้อมูลผู้จัดทำ

อนุภาคในอะตอม
แบบจำลองอะตอมดอลตัน แบบจำลองอะตอมทอมสัน แบบจำลองรัทเทอร์ฟอร์ด อนุภาคในอะตอม แบบจำลองอะตอมโบร์ แบบจำลองกลุ่มหมอก


Home
Up
สัญลักษณ์นิวเคลียร์
แบบฝึกหัด ชุดที่ 2

 

 

อนุภาคมูลฐานของอะตอม

 
 

James Chadwick

รางวัลโนเบล (Nobel Prize) สาขาฟิสิกส์ ในปี ค.ศ.1935

United Kingdom
Liverpool University
Liverpool, United Kingdom

มีชีวิตอยู่ระหว่างปี ค.ศ.1891 -1974

 

ในการทดลองของรัทเทอร์ฟอร์ดสรุปว่าอะตอมมีโปรตอนและอิเล็กตรอนเป็นองค์ประกอบ  ดังนั้น  การคิดมวลอะตอมควรคิดจากมวลโปรตอนรวมกับมวลของอิเล็กตรอน  แต่มวลของอิเล็กตรอนน้อยมาก  การคิดมวลอะตอมจึงคิดจากมวลโปรตอน  พบว่ามวลโปรตอน 1 โปรตอนเท่ากับ 1.673 x 10–24 กรัม  หรือคิดเป็น  1  หน่วยมวลอะตอม (1 amu = 1 atomic mass unit)  ดังนั้นมวลอะตอมควรมีค่าเท่ากับหรือใกล้เคียงกับจำนวนโปรตอน  แต่จากการทดลองกลับพบว่ามวลอะตอมจริง ๆ มีค่าเป็น  2  เท่าหรือมากกว่า  2  เท่าของจำนวนโปรตอน  ในปี พ.ศ. 2463 (หรือค.ศ.1920)  รัทเทอร์ฟอร์ดได้เสนอความเห็นว่าน่าจะมีอนุภาคอีกชนิดหนึ่งที่เป็นกลางทางไฟฟ้าซึ่งมีมวลใกล้เคียงกับมวลโปรตอน

ต่อมาในปี พ.ศ. 2475 (ค.ศ. 1932)  เจมส์ แชดวิก (James Chadwick)  ได้ค้นพบอนุภาคอีกชนิดหนึ่ง  ไม่มีประจุไฟฟ้า  และตั้งชื่อว่า “นิวตรอน” (neutron)  นิวตรอนมีมวลมากกว่าโปรตอนเล็กน้อย  โดยมีมวลเท่ากับ 1.675 x 10–24 กรัม  และรัทเทอร์ฟอร์ดได้เสนอว่านิวตรอนเป็นอนุภาคที่อยู่ในนิวเคลียสของอะตอม  ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์พบว่าโปรตอนและนิวตรอนอัดกันแน่นอยู่ในนิวเคลียสยึดเหนี่ยวกันด้วยแรงนิวเคลียร์ (nuclear force)  และอนุภาคที่ประกอบเป็นนิวเคลียสเรียกว่า “นิวคลีออน” (nucleon)

 

 

 


Back to Top

 

อนุภาคในอะตอม

 

ในปัจจุบันพบว่าในอะตอมประกอบด้วยอนุภาคเล็ก ๆ มากกว่า  30  ชนิด  และแบ่งออกเป็น  2  ประเภท  ดังนี้

1.  อนุภาคที่ไม่เสถียร (unstable particles)  เป็นอนุภาคที่ไม่อยู่ตัว  สลายตัวได้ง่าย อนุภาคเหล่านี้เกิดจากการยิงนิวเคลียสของอะตอมด้วยอนุภาคชนิดต่าง ๆ  ตัวอย่างอนุภาคที่ไม่เสถียรได้แก่  positron , antiproton , neutrino  เป็นต้น

2.  อนุภาคที่เสถียร (stable particles)  เป็นอนุภาคที่อยู่ตัว  ไม่สลายตัว  มี  3  ชนิดคือ โปรตอน  นิวตรอน  และอิเล็กตรอน  เรียกอนุภาคทั้งสามว่า “อนุภาคมูลฐานของอะตอม”

 
 
อนุภาค สัญลักษณ์ ประจุไฟฟ้า (C) ชนิดประจุไฟฟ้า มวล (กรัม)
อิเล็กตรอน e

1.602 x 10–19

-1

9.109 x 10–28

โปรตอน p

1.602 x 10–19

+1

1.673 x 10–24

นิวตรอน n

0

0

1.675 x 10–24

 

 

   
   

เลขอะตอม เลขมวล และสัญลักษณ์นิวเคลียร์

1.  เลขอะตอม (Atomic number)

คือตัวเลขที่แสดงจำนวนโปรตอนของธาตุ  ใช้สัญลักษณ์ นักวิทยาศาสตร์คนแรกที่หาเลขอะตอมได้คือ เฮนรี โมสลีย์  เป็นนักวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษ  เลขอะตอมเป็นค่าเฉพาะสำหรับธาตุหนึ่ง ๆ ธาตุแต่ละชนิดมีเลขอะตอมไม่ซ้ำกัน  ดังนั้นเลขอะตอมจึงบอกชนิดของธาตุได้

2.  เลขมวล (Mass number)

คือตัวเลขที่แสดงผลรวมของจำนวนโปรตอนและจำนวนนิวตรอน  มีสัญลักษณ์ เลขมวลจะมีค่าใกล้เคียงกับมวลอะตอม (Atomic mass)  แต่เลขมวลเป็นเลขจำนวนเต็มเสมอ  ส่วนมวลอะตอมอาจเป็นจำนวนเต็มหรือทศนิยมก็ได้  และเลขมวลไม่เป็นค่าเฉพาะสำหรับธาตุ  ธาตุต่างชนิดกันอาจมีเลขมวลเท่ากันได้

 

เลขมวล

=

จำนวนโปรตอน  +  จำนวนนิวตรอน

 

3.  สัญลักษณ์นิวเคลียร์ (nuclear symbol)

เป็นสัญลักษณ์ที่แสดงให้ทราบว่าอะตอมของธาตุ  1  อะตอมประกอบด้วยอนุภาคมูลฐานอย่างละกี่อนุภาค  โดยเขียนสัญลักษณ์ของธาตุซึ่งแสดงเลขมวลที่มุมบนด้านซ้าย  และเขียนเลขอะตอมที่มุมล่างด้านซ้าย  เช่น

 

                                                          

            p   =  12                    p   =  6                 p   =  8

            e– =  12                    e–  =  6                 e–  =  10

            n   =  12                    n   =  6                 n   =  8

 

จากสัญลักษณ์นิวเคลียร์ทำให้ทราบจำนวนอนุภาคมูลฐานของอะตอม  โดยจำนวนโปรตอนดูจากเลขอะตอม  อะตอมอยู่ในสภาพที่เป็นกลางทางไฟฟ้าจึงมีจำนวนอิเล็กตรอนเท่ากับจำนวนโปรตอน  ส่วนจำนวนนิวตรอน   เลขมวล – เลขอะตอม 

Back to Top

 

ไอโซโทป ไอโซโทน และไอโซบาร์

ไอโซโทป (Isotope

หมายถึงอะตอมของธาตุชนิดเดียวกัน  แต่มีเลขมวลต่างกัน  หรืออะตอมของธาตุที่มีเลขอะตอมเท่ากัน  แต่มีจำนวนนิวตรอนต่างกัน

อะตอมที่มีเลขมวลหรือจำนวนโปรตอนแต่ละจำนวนเรียกว่า  1  ไอโซโทป  ตัวอย่างไอโซโทป  เช่น  ไฮโดรเจนมี  3  ไอโซโทปคือ     ,    , 

                                                               

            p   =  1                      p   =  1                 p   =  1

            e– =  1                      e–  =  1                 e–  =  1

            n   =  0                      n   =  1                 n   = 2

            protium (H)               deuterium (D)      tritium (T)

 

ไอโซโทน (Isotone)

หมายถึงอะตอมของธาตุต่างชนิดกัน  มีเลขอะตอมและเลขมวลต่างกัน  แต่มีจำนวนนิวตรอนเท่ากัน

 

                                      

            p   =  6                      p   =  7

            e– =  6                      e–  =  7

            n   =  7 *                   n   =  7 *

 

ไอโซบาร์ (Isobar)

หมายถึงอะตอมของธาตุต่างชนิดกัน  แต่มีเลขมวลเท่ากัน

                                      

            p   =  6                      p   =  7

            e– =  6                      e–  =  7

            n   =  8                      n   =  7

 

 

ตารางที่ 1 สรุปความหมายของไอโซโทป  ไอโซโทน  ไอโซบาร์

ชนิด

เลขอะตอม

เลขมวล

จำนวนนิวตรอน

จำนวนโปรตอน

ชนิดของธาตุ

ไอโซโทป

เท่ากัน

ต่างกัน

ต่างกัน

เท่ากัน

ชนิดเดียวกัน

ไอโซโทน

ต่างกัน

ต่างกัน

เท่ากัน

ต่างกัน

ต่างชนิดกัน

ไอโซบาร์

ต่างกัน

เท่ากัน

ต่างกัน

ต่างกัน

ต่างชนิดกัน

 

คลิกดูตัวอย่างการเขียนสัญลักษณ์นิวเคลียร์

 

 

Back to Top

 

 

 

 


[หน้าหลักเว็บไซต์] [แบบจำลองอะตอม] [การจัดเรียงอิเล็กตรอน] [วิวัฒนาการตารางธาตุ] [สมบัติตารางธาตุ] [เลขออกซิเดชัน]
 [Back] [Home] [Up] [Next]

 Copyright 2008  บทเรียนออนไลน์วิชาเคมีนี้ จัดทำโดยครูจุฑามาศ วงษ์สวาท
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์  โรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี อำเภอเมือง  จังหวัดเพชรบุรี

แสดงความคิดเห็นที่มีต่อบทเรียน  ติดต่อได้ที่  [jutamas.toi@gmail.com].
Last updated: 29/09/2014 21:12:32 +0700.
Hit Counter