[Company Logo Image]

Home Up สารบัญ ค้นหา ผู้จัดทำ

แรงเชื่อมแน่นแรงยึดติด
ความตึงผิว แรงเชื่อมแน่นแรงยึดติด การระเหย ความดันไอ-จุดเดือด


 

[Under Construction]

Home
Up

แรงเชื่อมแน่นและแรงยึดติด

เมื่อของเหลวสัมผัสกับวัสดุหรือบรรจุอยู่ในภาชนะ จะมีโมเลกุลของสารสองชนิดที่แตกต่างกันคือ โมเลกุลของของเหลวและโมเลกุลของสารที่เป็นวัสดุหรือทำภาชนะ รวมทั้งมีแรงยึดเหนี่ยวที่เกียวข้องอีก 2 ประเภทดังนี้

 

แรงเชื่อมแน่น (Cohesive forces)

หมายถึงแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคหรือโมเลกุลของสารชนิดเดียวกัน เช่น แรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของน้ำกับน้ำ

 

 

 

แรงยึดติด (Adhesive forces)

หมายถึงแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคหรือโมเลกุลต่างชนิดกัน เช่น แรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของน้ำกับแก้วที่ใช้ทำภาชนะ

  • เมื่อหยดน้ำลงบนแผ่นไม้หรือกระดาษแล้วสังเกตได้ว่าแผ่นไม้หรือกระดาษนั้นเปียก อธิบายได้ว่าแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของน้ำมีค่าน้อยกว่าแรงยึดเหี่ยวระหว่างโมเลกุลของน้ำกับไม้หรือกระดาษ ทำให้น้ำไม่สามารถรวมตัวอยู่ลักษณะเป็นหยดได้ จึงแผ่กระจายออกไป

  • ถ้าหยดน้ำลงบนผิวที่เรียบมัน เช่น พลาสติกหรือวัสดุที่เคลือบเงาบางชนิด หยดน้ำจะมีลักษณะเป็นรูปทรงกลมเกาะที่ผิววัสดุนั้น เพราะว่าแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของน้ำมีค่ามากกว่าแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลของน้ำกับวัสดุ

 

 

น้ำในหลอดทดลองหรือในกระบอกตวง จะสังเกตเห็นว่าผิวแก้วเปียกน้ำ และบริเวณผิวน้ำที่ติดกับข้างแก้วมีระดับสูงกว่าบริเวณตรงกลาง หรือถ้าจุ่มหลอดคะปิลลารี (Capillary tube) ปลายเปิดทั้งสองข้างลงในน้ำที่บรรจุอยู่ในบีบึกเกอร์ จะพบว่าระดับน้ำในหลอดคะปิลลารีสูงกว่าในบีกเกอร์ และบริเวณตรงกลางของน้ำมีลักษณะเว้า อธิบายได้ว่าเนื่องจากองค์ประกอบของแก้วส่วนใหญ่เป็น SiO2 โมเลกุลของน้ำจึงมีแรงยึดเหนี่ยวกับออกซิเจนที่ผนังด้านในของหลอดแก้วได้ แรงยึดติดระหว่างโมเลกุลของแก้วกับน้ำแข็งแรงมากกว่าแรงเชื่อมแน่นระหว่างโมเลกุลของน้ำกับน้ำ โมเลกุลของน้ำจึงยึดติดกับผนังของหลอดแก้วเป็นลักษณะแผ่นฟิล์มบาง ๆ ความตึงผิวของน้ำซึ่งมีค่าสูงจะทำให้ผิวน้ำหดตัวได้ และดึงโมเลกุลอื่น ๆ ของน้ำตามขึ้นไปด้วย เป็นผลให้ระดับน้ำในหลอดคะปิลลารีสูงกว่าระดับน้ำในบีกเกอร์

 

หลอดคะปิลลารี (capillary tube)

 

 

การทดลองศึกษา capillary action

 

ของเหลวบางชนิดมีลักษณะตรงข้ามกับน้ำ เช่น ปรอท เนื่องจากปรอทมีแรงเชื่อมแน่นระหว่างโมเลกุลของปรอทกับปรอทมากกว่าแรงยึดติดระหว่างโมเลกุลของปรอทกับแก้ว ดังนั้นโมเลกุลของปรอทที่อยู่บริเวณผิวและที่ติดอยู่กับผนังหลอดคะปิลลารี (Capillary tube) จะถูกดึงเข้าสู่ภายในหรือให้ห่างจากผนัง จึงทำให้ปรอทไม่เปียกแก้ว และระดับปรอทในหลอดคะปิลลารีต่ำกว่าระดับปรอทในบีกเกอร์และผิวหน้ามีลักษณะโค้งนูน

 

 

แรงเชื่อมแน่น แรงยึดติด และความตึงผิวของน้ำ

(The Cohesion, Adhesion and Surface Tension of Water)

 

Back to TOP

 


 

Back ] Home ] Up ] Next ]

บทเรียน e-Learning นี้ จัดทำโดยครูบุญรอด วงษ์สวาท กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี
ติดต่อประสานงานเกี่ยวกับเว็บไซต์นี้ และแสดงความคิดเห็นถึงเว็บมาสเตอร์
pmpsci@yahoo.com ข้อคิดเห็นจะเป็นกำลังใจให้จัดทำต่อไป.
Copyright © 2009 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนพรหมานุสรณ์จังหวัดเพชรบุรี
Last modified: 13/09/2554 22:23:39 +0700
Hit Counter